Fundacja na rzecz Nauki Polskiej od niemal dwóch dekad umożliwia laureatom programu START udział w Lindau Nobel Laureate Meetings, wspierając rozwój młodych talentów i budując reprezentację polskiej nauki na forum międzynarodowym. Udział stypendystów FNP w tym prestiżowym wydarzeniu jest w pełni finansowany przez Fundację oraz organizatorów. Jedną z reprezentantek Polski podczas jubileuszowego, 75. spotkania była dr Inga Korolczuk, która podzieliła się swoimi wrażeniami i refleksjami z tego wyjątkowego wyjazdu.
Udział w Lindau Nobel Laureate Meetings był dla dr Ingi Korolczuk niezwykłym połączeniem naukowej inspiracji, krytycznej refleksji i doświadczeniem międzynarodowej wspólnoty. W swoich notatkach z wyjazdu polska badaczka podkreśla, że nad Jeziorem Bodeńskim rozmawiano nie tylko o przełomowych odkryciach, ale też o odpowiedzialności naukowców, sztucznej inteligencji, zaufaniu społecznym i zagrożeniach geopolitycznych.
„Było to spotkanie nauki z jej najbardziej ludzką stroną: niepewnością, odwagą, wytrwałością i nadzieją” – wspomina dr Korolczuk.
fot. Inga Korolczuk i Erwin Neher (biofizyk, laureat Nagrody Nobla)
Lekcja wierności danym i potencjał „molekularnych klocków LEGO”
Spośród wielu poruszających wystąpień na dr Indze Korolczuk szczególne wrażenie zrobiła historia Katalin Karikó. Noblistka przez lata zmagała się z odrzucaniem wniosków grantowych, utratą finansowania i pozycji zawodowej, a mimo to z konsekwencją pracowała nad technologią mRNA, w którą niemal nikt wówczas nie wierzył.
„Nie odebrałam jej wystąpienia jako prostej opowieści o sukcesie po wielu porażkach. Była to raczej lekcja wierności danym, ciekawości i własnemu pytaniu badawczemu, nawet gdy otoczenie nie dostrzega jeszcze jego znaczenia” – zauważa w notatkach badaczka.
Jak dodaje, Karikó przypomniała uczestnikom, że wielkie odkrycia nigdy nie są dziełem jednostki, lecz wspólnym wysiłkiem pokoleń badaczy, studentów i techników.
Zupełnie inny rodzaj nadziei przyniósł wykład Omara M. Yaghiego, który zaprezentował materiały typu MOF i COF – przypominające molekularne klocki LEGO. Unikalna porowatość tych struktur pozwala na wychwytywanie konkretnych cząsteczek z otoczenia. Największe wrażenie na dr Korolczuk zrobiły urządzenia pozyskujące czystą wodę bezpośrednio z powietrza w bardzo suchym klimacie, co pokazuje, jak chemia może realnie odpowiadać na wyzwania klimatyczne. Yaghi zwracał też uwagę na rolę sztucznej inteligencji, która przyspiesza projektowanie materiałów – nie zastępując eksperymentu, ale skracając drogę od pomysłu do weryfikacji.
Co sprawia, że nauce można ufać?
W Lindau dużo miejsca poświęcono fundamentom wiarygodności badań. Z notatek dr Korolczuk wyłania się obraz nauki, która wymaga powściągliwości i niezależnej weryfikacji: jeden efekt czy analiza nie wystarczą do wyciągnięcia trwałych wniosków. Niezwykle ważny był apel o publikowanie wyników negatywnych, co pozwala innym zespołom uniknąć powielania kosztownych procedur.
Podkreślano również, że chwytliwy tytuł nie powinien wyprzedzać twardych danych, a praca badawcza nie działa jak przemysł z z góry zaplanowanym terminem sukcesu. Uczciwość naukowca polega także na otwartym przyznaniu, czego jeszcze nie rozumiemy.
„Ten temat szczególnie wyraźnie pojawiał się w rozmowach o sztucznej inteligencji. Modele mogą generować hipotezy, dostrzegać wzorce i analizować ogromne przestrzenie możliwości, ale ich przewidywania nadal muszą zostać sprawdzone eksperymentalnie. To podejście jest mi bardzo bliskie: w nauce nie wystarczy fascynująca predykcja. Potrzebny jest test, który może ją zarówno potwierdzić, jak i obalić” – pisze dr Korolczuk.
Odpowiedzialność społeczna i rozmowy poza podium
Istotnym elementem spotkania była dyskusja o społecznej roli nauki, zagrożeniu wojną jądrową oraz tradycji Deklaracji z Mainau. Dr Korolczuk zwraca uwagę, że komunikowanie nauki otoczeniu nie jest dodatkiem do pracy w laboratorium, lecz obowiązkiem badacza.
„Zaufanie do nauki nie oznacza traktowania jej jak kryształowej kuli. Nauka nie zawsze daje natychmiastową i jednoznaczną odpowiedź. Powinna jednak uczciwie pokazywać, na jakich danych opiera swoje wnioski i jak duża jest związana z nimi niepewność” – padło podczas dyskusji.
Równie cenne dla badaczki okazały się rozmowy kulisowe. Dr Korolczuk miała okazję uczestniczyć w kameralnym lunchu z Saulem Perlmutterem oraz dyskutować m.in. z Edvardem Moserem, Thomasem Südhofem, Barrym Marshallem, Erwinem Neherem i Hartmutem Michelem. Poruszano tematy błędów zawodowych, utrzymania ciekawości pod presją kariery oraz tego, co czyni ludzi wyjątkowymi w epoce AI.
Nieformalne rozmowy przy wspólnym stole stanowiły kluczową część wymiany doświadczeń między uczestnikami z całego świata.
Uroczysty Bavarian Evening stworzył okazję do budowania relacji i integracji poza salą wykładową.
fot. Inga Korolczuk i Thomas Südhof (biochemik, laureat Nagrody Nobla)
fot. Wspólny lunch z Saulem Perlmutterem
Międzynarodowa wspólnota badaczy
Reprezentantka Polski podkreśla, że możliwość prezentacji własnych wyników oraz budowanie relacji z rówieśnikami z całego świata było dla niej jednym z najważniejszych punktów na początku samodzielnej drogi naukowej. Młodzi naukowcy, mimo różnych dziedzin i pochodzenia, mierzą się na co dzień z podobnymi wyzwaniami i niepewnościami.
„Wyjazd był dla mnie wyjątkową, być może jedyną w swoim rodzaju możliwością, ale jego znaczenie nie kończy się wraz z powrotem do Polski. Pozostają kontakty, przyjaźnie, nowe inspiracje i większa odwaga do podejmowania ambitnych projektów. Lindau przypomniało mi, że jesteśmy naukowcami, ale przede wszystkim jesteśmy ludźmi, dlatego największe odkrycia powstają tam, gdzie naukowy rygor spotyka się z ciekawością, otwartością, odwagą i prawdziwą wspólnotą” – podsumowuje dr Inga Korolczuk.
Nawet prawdziwy geniusz potrzebuje wsparcia
Pomóż młodym, wybitnym polskim badaczkom i badaczom lepiej wySTARTować – dzięki Twojemu wsparciu będą mogli osiągnąć jeszcze więcej.
Przekaż darowiznę na program START:
Wejdź na stronę fnp.org.pl/przekazdarowizne
Rozwój programu START jest możliwy także dzięki partnerstwom instytucjonalno-biznesowym – w edycji 2026 partnerem programu została Fundacja TVN.
Serdecznie dziękujemy wszystkim Darczyńcom, Darczyńczyniom oraz Partnerom za dołączenie do wyjątkowego grona osób i instytucji, dla których przyszłość polskiej nauki ma kluczowe znaczenie.