Prof. Maciej Żylicz
Biografia
W latach 1980-1999 pracował na Uniwersytecie Gdańskim, pełniąc m.in. funkcję prorektora ds. nauki (1990-1993). W latach 1993-1994 jako "visiting professor" pracował w USA w Instytucie Onkologii Utah University. W latach 1999-2018 pracował w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie (w latach 1999-2016 r., gdzie był kierownikiem Zakładu Biologii Molekularnej).
Jest autorem przeszło 82 prac naukowych (dwie prace publikowane w Cell, sześć prac w EMBO J. oraz sześć prac w Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America). Sumarycznie, prace te cytowane są w literaturze światowej już ponad 7000 razy. Średnio każda z tych prac cytowana jest 85 razy, 25 prac jest cytowana 100 lub więcej razy.
W Polsce wypromował 15 doktorów. Sześciu z jego najbliższych współpracowników (doktorantów i habilitantów) uzyskało tytuł profesora lub pracuje za granicą na stanowisku profesora.
Prof. Żylicz zajmuje się biochemią i biologią molekularną białek szoku termicznego.
Wyizolował pierwsze białka szoku termicznego i opisał ich biochemiczne i biofizyczne własności. Po raz pierwszy opisał aktywność opiekuńczą (ang. molecular chaperone activity) białek szoku termicznego, w tym ich udział w inicjacji replikacji DNA, a także udział w ochronie innych białek, dysocjacji oligomerów i agregatów białkowych i w proteolizie.
Od 1999 r. pracował nad badaniem roli białek szoku termicznego w transformacji nowotworowej. Odkrył, że białko hamujące transformację nowotworową, p53, wymaga do swojego działania białek opiekuńczych. Ponadto - że onkogen MDM2 posiada aktywność białka opiekuńczego. Wykazał, że białka szoku termicznego warunkują nabywanie onkogennego charakteru zmienionego (mutacja w TP53) p53 prowadząc do rozwoju nowotworu i nabywania oporności na chemioterapię. Dowiódł też, że ekspresja genów szoku cieplnego tworzy sygnaturę umożliwiającą przewidywanie parametrów klinicznych pacjentów raka piersi.
Członek rzeczywisty PAN, członek Niemieckiej Akademii Nauk - Leopoldina, Academia Europea i Europejskiej Akademii Badań nad Rakiem. Członek korespondencyjny Polskiej Akademii Umiejętności. Jest członkiem Senatu Towarzystwa Maxa Plancka, członkiem European Molecular Biology Organization (EMBO) - w latach 2003-2007 był także członkiem jej rady; Polskiego Towarzystwa Biochemicznego; Polskiego Towarzystwa Genetycznego; American Society of Biochemistry and Molecular Biology.
W latach 2008-2010 był przewodniczącym panelu LS1 ds. biologii molekularnej, strukturalnej oraz biochemii European Research Council. Był również delegatem Polski do European Molecular Biology Conference (2000-2004) i European Science Foundation (2003-2005). Był członkiem zespołu identyfikującego członków Rady ERC (2010-2013). W latach 2010-2015 pełnił funkcję doradcy społecznego Prezydenta RP.
Laureat m.in. Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (1999). Doctor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (2007), Uniwersytetu Gdańskiego (2011), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2013).
- Wywiad: Wiele marzeń i trochę frustracji - prof. Maciej Żylicz podsumowuje 20 lat na stanowisku prezesa FNP; listopad 2025
- Artykuł: Polska na tle świata, "Świat Nauki", wrzesień 2023
- Artykuł: Badacze: Prawo zamówień publicznych prowadzi w nauce do licznych absurdów, serwis "Nauka w Polsce", 14 sierpnia 2019
- Wywiad: Nauka ciekawości, "Tygodnik Powszechny" - dodatek, 16 czerwca 2019
- Artykuł: Tworzenie kultury jakości: Ustawa 2.0, "Nauka i Szkolnictwo i Wyższe" numer specjalny, nr 2(50)/2017
- Artykuł: Peer review: najlepszy, ale czy idealny sposób oceny jakości naukowej?, "PAUza Akademicka" nr 375, 9 marca 2017
- Wywiad: Potrzeba energii i masy krytycznej, "Polityka", 04 czerwca 2014
- Artykuł: Co stymuluje innowacje - czego Polska jeszcze nie zrobiła?, "Nauka", nr 4/2013
- Artykuł: Święty Graal innowacyjności, "Rzeczpospolita", 11 listopada 2013
- Artykuł Potrzebujemy dalszych zmian, "Nauka", nr 3/2012
- Artykuł O reformie szkolnictwa wyższego - głos w dyskusji, "Forum Akademickie", nr 1/2011
- Artykuł: Polish Science Reforms Bring Fear and Hope w tygodniku "Science", 19 marca 2010
- Artykuł: O reformie szkolnictwa wyższego dla rocznika "Sprawy Nauki"
- Artykuł: Z czwartej setki (podsumowanie 20 lat reformy polskiej nauki i edukacji), "Forum Akademickie," nr 7-8/2009
- Wystąpienie: Inwestycje w naukę to inwestycje w przyszłość, Klub Polska 2015+, 26 listopada 2008
- Artykuł: Reforma sektora nauki (współautor), Nauka Polska, 16/2007